Ultrazvučna dijagnostika
Ultrazvuk abdomena Banja Luka – pregled stomaka, priprema i nalaz
Ultrazvuk abdomena ili ultrazvuk stomaka je pregled organa u trbušnoj duplji: jetre, žučne kese, pankreasa, slezine, bubrega i mokraćne bešike, pa se zove i ultrazvuk abdomena i urotrakta. Najčešće se radi kod bola u stomaku, problema s varenjem ili odstupanja u nalazima krvi i urina. U Preventiva Medical u Banjoj Luci pregled rade dr Tanja Iličić i dr Stojan Đurđević, a pisani nalaz dobijate odmah nakon pregleda.
Pregledi i cijene
- natašte 6–8 sati; za pregled bešike puna bešika15–20 minuta50 KM
Ljekari
TIDr Tanja Iličić
SĐDr Stojan Đurđević
Na pregled se dolazi natašte. Uputnica nije potrebna, a termin zakazujete na 066 755 755.
| Priprema | Trajanje | Nalaz | Cijena |
|---|---|---|---|
| natašte 6–8 sati; za pregled bešike puna bešika | 15–20 minuta | pisani nalaz odmah nakon pregleda | 50 KM |
Šta pokazuje ultrazvuk abdomena
Ultrazvuk abdomena pokazuje veličinu, oblik i građu organa u stomaku i promjene u njima. Ljekar pregleda:
- jetru – veličinu, masnu jetru, ciste i druge promjene;
- žučnu kesu i žučne kanale – kamen, zadebljan zid kod upale i proširene kanale;
- pankreas (gušteraču) – veličinu i promjene, iako ga gasovi u crijevima ponekad djelimično zaklanjaju;
- slezinu – veličinu, koja se mijenja kod nekih infekcija, bolesti jetre i bolesti krvi;
- bubrege – veličinu, kamen, ciste i zastoj mokraće;
- mokraćnu bešiku i prostatu – zid bešike, kamen i ostatak mokraće nakon mokrenja, a kod muškaraca i veličinu prostate.
Pregled pokazuje i:
- slobodnu tečnost u stomaku – tečnost koja se normalno ne nalazi oko organa, a može se pojaviti kod upale ili bolesti jetre, srca ili bubrega;
- uvećane limfne čvorove – male žlijezde imunog sistema koje se uvećavaju kod upala i nekih drugih bolesti;
- proširenje trbušne aorte – glavne arterije u stomaku; proširenje (aneurizmu) treba na vrijeme otkriti i pratiti.
Kada se radi ultrazvuk abdomena
Ljekar najčešće preporučuje ultrazvuk abdomena kod:
- bola ili nelagodnosti u stomaku, naročito ispod desnih rebara nakon masne hrane;
- nadutosti, mučnine i problema s varenjem koji se ponavljaju;
- žute prebojenosti kože ili bjeloočnica;
- bola u slabinama, otežanog ili učestalog mokrenja i krvi u mokraći;
- gubitka težine bez jasnog razloga;
- povišenih jetrenih enzima, bilirubina ili kreatinina i promjena u nalazu urina;
- praćenja ranije otkrivenog kamena, masne jetre ili cista, i u okviru sistematskog pregleda.
Kod jakog bola u stomaku koji ne prolazi, posebno uz temperaturu, povraćanje, tvrd stomak ili žutilo kože, odmah se javite hitnoj službi ili pozovite 124.
Priprema za ultrazvuk abdomena
Priprema je kod ovog pregleda važna: nakon jela se žučna kesa isprazni i skupi, a gasovi u crijevima zaklanjaju pankreas i druge organe. Bez pripreme nalaz može biti nepotpun.
- Dan prije pregledajedite lakšu hranu i izbjegavajte ono što nadima: pasulj, kupus, gazirana pića i obilne obroke. Posljednji obrok neka bude lagana večera.
- Najmanje 6, a po mogućnosti 8 sati prije pregledane jedite ništa. Smijete piti manje količine obične negazirane vode, ali ne kafu, sokove ni mlijeko. Ne žvaćite žvakaću gumu i ne pušite, jer se tako guta vazduh.
- Sat prije pregleda, ako se pregleda i mokraćna bešika, popijte 4 do 5 čaša vode i ne mokrite do pregleda. Puna bešika se bolje vidi, a kod muškaraca i prostata.
- Lijekovekoje redovno pijete uzmite kao i obično, uz malo vode.
Najjednostavnije je zakazati jutarnji termin i doći bez doručka. Ako imate šećernu bolest i koristite inzulin ili tablete za šećer, recite to pri zakazivanju, da se termin i terapija usklade i da vam šećer ne padne dok ste natašte.
Kako izgleda pregled
Ležite na leđima, a ljekar pomjera sondu uz gel po stomaku. Povremeno će vas zamoliti da duboko udahnete i zadržite dah, jer se tada jetra i slezina spuštaju ispod rebara, ili da se okrenete na bok. Pregled obično ne boli i traje 15 do 20 minuta.
Kada stiže nalaz
Pisani nalaz dobijate odmah nakon pregleda. Ljekar vam objašnjava šta je vidio i, kada je potrebno, preporučuje laboratorijske analize, kontrolni ultrazvuk ili pregled drugog specijaliste. Ponesite ranije nalaze ultrazvuka i laboratorije, jer poređenje pokazuje da li se nešto promijenilo.
Šta ultrazvuk abdomena ne može pokazati
Želudac i crijeva ne mogu se pouzdano pregledati ultrazvukom, jer vazduh u njima zaklanja sliku. Zato ultrazvuk abdomena ne pokazuje gastritis, čir ni većinu promjena na crijevima, uključujući polipe i rak debelog crijeva.
Za te tegobe ljekar preporučuje gastroskopiju ili kolonoskopiju, a kada ultrazvuk ne da dovoljno podataka, CT ili magnetnu rezonancu.
Česta pitanja
Koliko sati prije ultrazvuka abdomena ne smijem jesti?
Ne jedite najmanje 6, a po mogućnosti 8 sati prije pregleda. Za jutarnji termin to znači da posljednji obrok bude lagana večera, a ujutro dolazite bez doručka. Kraći razmak od obroka može dati nepotpun nalaz, jer se žučna kesa nakon jela skupi, a gasovi u crijevima zaklanjaju pankreas.
Smije li se piti voda ili kafa prije ultrazvuka abdomena?
Obična negazirana voda dozvoljena je u manjim količinama, kao i uz redovne lijekove. Kafu ne pijte, ni bez šećera i mlijeka: i obična kafa i kafa bez kofeina podstiču stezanje žučne kese, pa se ona slabije vidi. Izbjegavajte i sokove, mlijeko i gazirana pića.
Da li ultrazvuk abdomena pokazuje želudac i crijeva?
Ne pouzdano, jer vazduh u želucu i crijevima zaklanja sliku, pa ultrazvuk ne pokazuje gastritis, čir, polipe ni rak debelog crijeva. Za želudac se radi gastroskopija, a za debelo crijevo kolonoskopija. Ultrazvuk ponekad pokaže posredne znakove, na primjer zadebljan zid crijeva, i tada ljekar preporučuje dalju obradu.
Može li se ultrazvuk abdomena raditi tokom menstruacije?
Može. Menstruacija ne utiče na pregled jetre, žučne kese, pankreasa, slezine i bubrega. Ako vas zanimaju i materica i jajnici, za njih je namijenjen ginekološki ultrazvuk, kod kojeg dan ciklusa ponekad ima značaj, pa pri zakazivanju recite kada vam je počela posljednja menstruacija.
Da li se ultrazvuk abdomena radi i djeci?
Ultrazvuk ne koristi zračenje i bezbjedan je i za djecu. Priprema kod djece zavisi od uzrasta, jer dojenčad i mala djeca ne mogu dugo biti natašte, pa uputstvo prilagođeno uzrastu dobijate pri zakazivanju.